Po zabiegu chirurgicznego leczenia otyłości sama dieta zwykle nie wystarcza, by pokryć zapotrzebowanie na witaminy i minerały. Bez suplementacji grożą poważne niedobory żelaza, kwasu foliowego, witaminy B12, wapnia, cynku i innych składników niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu.
Regularne przyjmowanie mikroelementów najlepiej rozpocząć 1–2 tygodnie przed operacją — szczegóły dotyczące suplementacji przedoperacyjnej opisuje rozdział Przygotowanie dietetyczne.
Suplementacja a rodzaj zabiegu
Pomostowanie żołądkowo-jelitowe
Dotyczy m.in.: Mini/One Anastomosis Gastric Bypass, Roux en Y Gastric Bypass, SASI-S, SADI-S.
Suplementacja witamin i minerałów jest konieczna i niezbędna przez całe życie. Brak regularnej suplementacji wiąże się z bardzo wysokim ryzykiem poważnych niedoborów, które mogą odbić się na zdrowiu.
Rękawowa resekcja żołądka (sleeve resection)
Suplementacja witaminowa jest konieczna przez okres spadku masy ciała — zwykle pierwsze 12–18 miesięcy po operacji.
Po stabilizacji wagi codzienna dieta powinna zaspokoić zapotrzebowanie organizmu na mikroelementy. Suplementacja nie jest wtedy obowiązkowa, lecz nadal zalecana — szczególnie gdy wyniki badań wskazują na niedobory. Harmonogram kontroli opisuje rozdział Badania po zabiegu.
Preparaty dedykowane pacjentom bariatrycznym
W Polsce dostępne są preparaty firmy Fitforme®, których skład dopasowano do poszczególnych rodzajów operacji:
| Zabieg | Preparat |
|---|---|
| Rękawowa resekcja żołądka | WLS Optimum |
| Mini/One Anastomosis Gastric Bypass | WLS Primo |
| Roux en Y Gastric Bypass | WLS Forte |
Dawkowanie i czas przyjmowania ustala lekarz prowadzący. Nie zmieniaj preparatu ani dawki bez konsultacji.
Objawy niedoborów witamin i minerałów
Jeśli zauważysz u siebie poniższe objawy, skonsultuj je z lekarzem rodzinnym — może być konieczne włączenie dodatkowych preparatów lub korekta dotychczasowej suplementacji:
- anemia
- wypadanie włosów
- łamliwość paznokci
- sucha i szorstka skóra
- trudności z gojeniem ran i zadrapań
- szybkie męczenie się, bóle mięśniowe — zwłaszcza kilka lub kilkanaście miesięcy po operacji
Suplementacja alternatywna
Jeśli z jakichś powodów nie możesz przyjmować preparatów dedykowanych pacjentom bariatrycznym, zadbaj o dostarczanie niezbędnych mikroelementów w innej formie. Poniższy schemat ma charakter orientacyjny — ostateczny plan ustala lekarz.
| Składnik | Dawka | Pora przyjmowania |
|---|---|---|
| Multiwitamina | 1 tabletka dziennie | rano |
| Witamina B12 | 0,5 mg dziennie | rano |
| Żelazo | 25 mg dziennie | popołudniu (razem z wit. C) |
| Witamina C | 500 mg dziennie | popołudniu (razem z żelazem) |
| Wapń z wit. D | 1000–1500 mg dziennie | w dwóch dawkach podzielonych |
| Cynk | 10–20 mg dziennie | rano |
Cynk stosujemy wyłącznie przy potwierdzonych niedoborach — najczęściej objawiają się wypadaniem włosów. Profilaktyczne stosowanie cynku bez wskazań nie jest zalecane.
Suplementacja po operacji bariatrycznej wymaga regularnych badań kontrolnych i indywidualnej korekty planu u lekarza prowadzącego. Powyższe zalecenia nie zastępują konsultacji medycznej.