Znieczulenie ogólne to kluczowy element każdego zabiegu bariatrycznego. Poniżej znajdziesz informacje o tym, jak przebiega narkoza, jakie są możliwe powikłania oraz jak przygotować się przed operacją i czego oczekiwać po niej.
Czym jest znieczulenie ogólne
Znieczulenie ogólne (popularnie zwane narkozą) to stan głębokiego uśpienia — całkowitej i odwracalnej utraty świadomości. Stan ten przypomina fizjologiczny sen, lecz jest głębszy i wywoływany farmakologicznie. Powoduje niepamięć, zniesienie bólu, zahamowanie odruchów i zwiotczenie mięśni szkieletowych. Towarzyszy mu brak reakcji na bodźce zewnętrzne (m.in. ból i dotyk), a pacjent przestaje oddychać samodzielnie.
Etapy znieczulenia
Znieczulenie ogólne rozpoczyna się indukcją — wprowadzeniem do znieczulenia na sali operacyjnej, na bloku operacyjnym. Przed zaśnięciem podaje się choremu tlen do oddychania przez maskę twarzową. Następnie leki anestetyczne są podawane dożylnie, co prowadzi do utraty przytomności. Kolejny krok to przejęcie kontroli nad oddychaniem — przez rurkę intubacyjną wprowadzoną do gardła i tchawicy oraz podłączenie respiratora.
Etap podtrzymania narkozy polega na podawaniu kolejnych dawek leków znieczulających, przeciwbólowych i rozluźniających do czasu zakończenia zabiegu. Znieczulenie kończy się wybudzaniem.
Podczas całego trwania znieczulenia pacjent pozostaje pod stałą kontrolą lekarza anestezjologa i pielęgniarki anestezjologicznej.
Powikłania znieczulenia ogólnego
Powikłania można podzielić na:
- częste: ból głowy, zawroty, ból gardła, reakcje uczuleniowe, nudności i wymioty pooperacyjne, niezamierzone uszkodzenie zębów, warg, języka;
- rzadkie: poważne uszkodzenie krtani, zachłyśnięcie kwaśną treścią żołądkową prowadzące do ciężkiego zapalenia płuc, zaburzenia sercowo-naczyniowe, powikłania oddechowe, niedotlenienie.
Dzięki postępowi medycyny, nowoczesnym technikom znieczulania i stałemu nadzorowi operowanego pacjenta ciężkie powikłania znieczulenia ogólnego zdarzają się obecnie bardzo rzadko.
Rzetelne poinformowanie lekarza anestezjologa o przebytych chorobach, uczuleniach, reakcjach niepożądanych na leki oraz dokładne przestrzeganie zaleceń przedoperacyjnych znacznie zmniejsza ryzyko powikłań.
Przeciwwskazania
Zabieg i znieczulenie nie mogą być przeprowadzone w trakcie ani bezpośrednio po infekcji — wszelkie stany zapalne są przeciwwskazaniem do zabiegu, również opryszczka.
Przygotowanie przed zabiegiem
Leki stałe należy przyjmować zgodnie z zaleceniami anestezjologa po wizycie w poradni anestezjologicznej.
- Post: nie wolno nic jeść przez co najmniej 6 godzin przed znieczuleniem — ma to zapobiegać wymiotom i przedostaniu się treści pokarmowej do dróg oddechowych. Płyny klarowne (np. woda niegazowana) wolno spożywać do 2 godzin przed znieczuleniem — dokładne ustalenia co do ilości i czasu przyjęcia płynów zostaną podane przy przyjęciu do Oddziału Chirurgii.
- Higiena: wykąp się, ogól lub przystrzyj krótko brodę i wąsy oraz umyj zęby. Nie nakładaj makijażu. Nie pal papierosów przez co najmniej 24 godziny przed zabiegiem. Przed wejściem na blok operacyjny wyjmij protezy zębowe oraz szkła kontaktowe, zdejmij biżuterię.
Po zabiegu — nadzór i leczenie bólu
Po zabiegu operacyjnym pacjenci trafiają do sali nadzoru poznieczuleniowego w obrębie bloku operacyjnego, gdzie wdrożone zostaje leczenie przeciwbólowe. Po zabiegach bariatrycznych może wystąpić ból o umiarkowanym natężeniu, który będzie skutecznie leczony.
Wielokrotnie pacjent jest pytany o nasilenie bólu w skali numerycznej (0–10 pkt.: 0 — bez bólu, 10 — najsilniejszy ból, jaki pacjent doświadczył). Celem tej oceny jest skuteczne, zindywidualizowane leczenie. W pierwszych godzinach po zabiegu najpewniej nie uda się osiągnąć „0”, jednak z każdą godziną ból będzie lepiej kontrolowany.
W ośrodku, m.in. po operacjach bariatrycznych, stosuje się metodę podaży leków przeciwbólowych kontrolowaną przez pacjenta (PCA — Patient-Controlled Analgesia). System składa się z automatycznej strzykawki podłączonej do wenflonu oraz guzika sterującego w zasięgu ręki pacjenta. Za każdym razem, gdy ból narasta, pacjent naciska przycisk i otrzymuje dawkę leku — urządzenie jest zaprogramowane tak, aby nie przekroczyć bezpiecznych ilości.
Metoda PCA zwykle utrzymywana jest do rana następnego dnia lub do momentu, gdy pacjent nie będzie tego wymagał. Nudności i wymioty są na bieżąco kontrolowane.
Zwykle po kilku godzinach większość dolegliwości ustępuje, a samopoczucie istotnie się poprawia. Po decyzji lekarza prowadzącego pacjent w godzinach popołudniowych lub wieczornych może przyjmować płyny doustnie, a następnego dnia jeść.
Wszelkie wątpliwości i pytania dotyczące znieczulenia zostaną wyjaśnione podczas wizyty w Poradni Anestezjologicznej przed zabiegiem operacyjnym — szczegóły znajdziesz w rozdziale Przygotowanie anestezjologiczne.